ابلاغ ضوابط تازه آموزش الکترونیکی؛ تدریس مجازی مشروط به گواهی و محدود به ۲۵ درصد کلاسها
بر اساس دستورالعمل جدید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، چارچوب تازهای برای استفاده از آموزش الکترونیکی در دورههای حضوری دانشگاهها تعیین شده است که از سال تحصیلی ۱۴۰۶–۱۴۰۵ اجرایی خواهد شد. طبق این ضوابط، برگزاری کلاسهای مجازی تنها برای استادانی امکانپذیر است که گواهی معتبر توانمندسازی آموزش الکترونیکی دریافت کرده باشند.
این شیوهنامه که با هدف ساماندهی بهرهگیری از فناوریهای نوین آموزشی و حرکت به سمت «دانشگاه هوشمند» تدوین و به دانشگاهها ابلاغ شده، سهم کلاسهای آنلاین را در دروس نظری به حداکثر ۲۵ درصد کل جلسات محدود میکند. مصوبه یادشده در تاریخ ۸ بهمن ۱۴۰۴ به تصویب رسیده و اجرای آن منوط به فراهم بودن زیرساختهای فنی در دانشگاههاست.
محدودیت آموزش مجازی در تحصیلات تکمیلی و دروس عملی
بر اساس مفاد این دستورالعمل، امکان ارائه الکترونیکی دروس شامل مقاطع تحصیلات تکمیلی نمیشود و کلاسهای کارشناسی ارشد و دکتری باید بهصورت کاملاً حضوری برگزار شوند. همچنین کلیه دروس عملی، کارگاهی و آزمایشگاهی از شمول آموزش مجازی خارج بوده و حضور فیزیکی دانشجویان در آنها الزامی است.
در همین راستا، تأکید شده است که امتحانات پایان نیمسال در تمامی مقاطع و رشتهها صرفاً بهصورت حضوری برگزار خواهد شد. این محدودیتها در مرحله نخست، تنها برای نیمسال دوم سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۵ و ویژه دانشجویان مقاطع کاردانی و کارشناسی اعمال میشود.
الزام توانمندسازی اساتید برای تدریس الکترونیکی
یکی از محورهای کلیدی این شیوهنامه، ارتقای کیفیت آموزش مجازی از طریق آموزش مدرسان است. بر این اساس، اعضای هیئت علمی و مدرسان موظفاند پیش از تدریس الکترونیکی، در دورههای توانمندسازی آموزش مجازی با حداقل ۸ ساعت آموزش تخصصی شرکت کنند. این دورهها بر مهارتهایی نظیر طراحی آموزشی، روشهای تدریس آنلاین و ارزیابی الکترونیکی تمرکز دارد.
وزارت علوم اعلام کرده است که از آغاز سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۶، تنها استادانی که گواهی معتبر این دورهها را دریافت کرده باشند، مجاز به برگزاری کلاسهای مجازی خواهند بود.
وظایف دانشگاهها در توسعه زیرساخت و آموزش هوشمند
در این ابلاغیه، دانشگاهها مکلف شدهاند زیرساختهای فنی مورد نیاز آموزش الکترونیکی از جمله سرورهای پایدار، پهنای باند مناسب و سامانههای مدیریت یادگیری (LMS) را توسعه دهند. همچنین تأکید شده است که این زیرساختها باید در بستر شبکه ملی اطلاعات استقرار یابند.
از دیگر الزامات این دستورالعمل، برنامهریزی برای بهکارگیری فناوریهای نوظهور مانند هوش مصنوعی، بازیوارسازی آموزشی و ابزارهای واقعیت افزوده و مجازی در فرآیند یاددهی–یادگیری است. دانشگاهها فرصت دارند تا پایان سال نخست اجرای شیوهنامه، برنامههای مرحلهای توسعه زیرساختهای تکمیلی خود را نهایی و تصویب کنند.
