رقبای دانشگاهها از راه رسیدند؛ عقب ماندن آزمایشگاهها از قافله علم
رئیس ایرانداک با اشاره به چالشهایی که میتواند آینده دانشگاهها را تغییر دهد، گفت: دانشگاهها از حدود ۲۰ سال پیش به تدریج رقیب پیدا کردهاند و با توسعه اینترنت و شکلگیری پلتفرمهای ارائهدهنده خدمات آموزشی، پژوهشی و فناوری، با رقبای جدیتری مواجه شدهاند.
دانشگاهها دیگر تنها مسیر آموزش و کسب دانش نیستند. گسترش اینترنت و آموزشهای آنلاین، ظهور پلتفرمهای آموزشی، بیکاری فارغالتحصیلان و فاصله میان آموزش دانشگاهی و نیازهای بازار کار، رقبای جدیدی برای دانشگاهها ایجاد کرده و ضرورت بازنگری در نقش و کارکرد آنها را افزایش داده است. همچنین ضعف زیرساختهای پژوهشی و فاصله میان پژوهش و فناوری، از دیگر عواملی است که آینده آموزش عالی را تحت تأثیر قرار میدهد.
محمد حسنزاده، رئیس پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران، سه چالش مهم آموزش عالی را برشمرد: ضعف آزمایشگاهها و تجهیزات پژوهشی، نبود ارتباط مؤثر میان آموزش، پژوهش و فناوری و رقابت روزافزون پلتفرمهای آموزشی با دانشگاهها. او تأکید کرد که محدودیتهای مالی موجب عقبماندگی زیرساختهای پژوهشی کشور شده است؛ در حالی که هزینهکرد در آموزش و پژوهش باید سرمایهگذاری برای آینده تلقی شود.
به گفته حسنزاده، آموزش، پژوهش و فناوری نباید جدا از یکدیگر اداره شوند. آموزش باید زمینهساز پژوهش باشد، پژوهش به بهبود آموزش کمک کند و فناوری نیز دستاوردهای این دو حوزه را به ارزش و بهرهوری تبدیل کند.
رئیس ایرانداک همچنین هشدار داد که ممکن است دانشگاهها طی ۱۰ سال آینده نتوانند با شکل کنونی به فعالیت خود ادامه دهند و برخی افراد به جای مدرک دانشگاهی، گواهیهای آموزشی را ترجیح دهند. او این وضعیت را زنگ خطری جدی دانست و گفت دانشگاهها برای حفظ جایگاه خود باید در حل مسائل جامعه، ایجاد ارزش برای دانشجویان و آمادهسازی آنان برای آینده نقش مؤثرتری ایفا کنند.
حسنزاده تأکید کرد این چالش تنها مختص ایران نیست و دانشگاهها در کشورهای مختلف نیز با آن روبهرو هستند. به گفته او، ماندگاری دانشگاهها به حضور مؤثر آنها در جامعه وابسته است و سیاستگذاری برای آینده آموزش عالی باید با بهرهگیری از تجربه کشورهای موفق و متناسب با نیازهای جامعه انجام شود.
